Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması; ceza yargılamalarında ciddi bir önem teşkil etmektedir ve uygulamada sıklıkla gündeme gelen bir müessesedir. Bu müessesenin amacı, suçu işleyenin ceza çektirilmeksizin ıslahının sağlanmasıdır.
Esasında suçlu bulunacak kişinin suçlu statüsüne konulmadan kendisine bir fırsat sunulmaktadır. Böylece kişi sosyal yaşamından, ailesinden koparılmamaktadır.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Şartları
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
- Verilecek cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
- Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
- Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmiş olması gerekmektedir.
Suçun niteliğinin, bazı istisnalar var olmak üzere, taksirle veya kasten işlenmesinin hiçbir önemi bulunmamaktadır. Asıl önem teşkil eden cezanın miktarıdır. Ceza Muhakemesi Kanunu, 2 yıl veya daha az ceza miktarını mutlak nitelikte bir ölçü olarak kabul etmiştir. Bu yüzden, örneğin, kasten adam yaralama, taksirle adam yaralama, hırsızlık suçu, dolandırıcılık suçu, hakaret suçu, mala zarar verme suçu, tehdit suçu, şantaj suçu, uyuşturucu madde kullanma gibi suçlar nedeniyle hükmedilen hapis cezaları süre koşulunu sağladığı takdirde sanık hakkında HAGB kararı verilebilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kararı ile Sanık 5 Yıl Denetime Tabi Tutulur.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığa belli bazı denetimli serbestlik tedbirleri verilebilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kararı Memurluğu Etkiler mi?
Hakkında HAGB kararı verilen kişinin devlet memurluğu, milletvekilliği, avukatlık veya başkaca bir kamu hizmeti ifa etmesinin önünde hiçbir yasal engel yoktur. Hakkında HAGB kararı verilen kişinin mahkumiyete esas cezası ne olursa olsun memuriyetten veya başkaca bir kamu görevinden atılması mümkün değildir.
Ancak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilse bile, cinsel suçlar açısından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/E maddesi uygulanarak memuriyetten çıkarma kararı verilebilmektedir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kararı Adli Sicile İşler mi?
HAGB kararı, adli sicil kayıtlarında gözükmez. HAGB kararları başka bir sisteme kaydedilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) İçin Sanığın Rızası Gereklidir.
Sanık eğer HAGB durumuna onay vermez ise yargıç tarafından HAGB kararı verilemeyecektir. Sanığın kabul beyanı mutlak surette gereklidir. Çoğu zaman uygulamada HAGB kararının kabul edip etmeme noktasında yaşanan tereddütler mevcuttur. Genellikle HAGB kararına rıza göstermek sanık lehine bir durum olarak karşımıza çıksa da her durumun somut özelliklerine göre değerlendirme yapılarak ona göre bir kabul beyanı sunmak faydalı olacaktır.